TRIỂN LÃM “KỶ NGUYÊN NHỰA”: KHI RÁC THẢI BIẾN THÀNH NGHỆ THUẬT
Nhựa hiện diện ở khắp nơi trong đời sống hiện đại - từ bao bì, vật dụng gia đình cho đến những món đồ chơi trẻ em. Sự tiện lợi của nó không thể phủ nhận, nhưng đi cùng là cái giá đắt: hàng triệu tấn rác thải nhựa tồn tại hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm, trở thành gánh nặng cho môi trường. Dù vậy, vẫn có những cách tiếp cận đầy sáng tạo biến những món nhựa tưởng chừng vô dụng thành tác phẩm nghệ thuật đẹp đẽ và mang giá trị mới.
Đó cũng là tinh thần của triển lãm “Kỷ nguyên Nhựa” (Plastic Dinoland) của nghệ sĩ Nhật Bản Fuji Hiroshi, diễn ra tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản ở Hà Nội từ ngày 15/3 đến 1/6/2025. Sự kiện mở cửa miễn phí, mời công chúng bước vào một thế giới kỳ ảo nơi rác thải nhựa tái sinh thành tác phẩm sắp đặt khổng lồ, mang theo thông điệp mạnh mẽ về tái chế bảo vệ môi trường.
Không gian triển lãm là thế giới của hàng chục nghìn món đồ chơi nhựa cũ: từ búp bê, xe mô hình, nhân vật hoạt hình như Doraemon, Pikachu… đến những khối lego, bóng nhựa hay nắp chai nhiều màu. Tất cả được Fuji Hiroshi thu thập qua các chiến dịch cộng đồng tại Nhật Bản, làm sạch, phân loại theo màu sắc và kích thước, trước khi được gắn lên khung sườn để tạo thành những tác phẩm sắp đặt quy mô lớn.
Điểm nhấn “Jurassic Plastic”
Nổi bật nhất trong triển lãm là bộ sưu tập “Jurassic Plastic”, tái hiện thế giới khủng long và các sinh vật tiền sử bằng nhựa phế thải. Ở trung tâm sảnh là một T-Rex khổng lồ cao gần 3 mét, được ghép từ hơn 5.000 – 50.000 món đồ chơi cũ. Mỗi chi tiết trên thân khủng long là một câu chuyện nhỏ: bánh xe từ ô tô đồ chơi, cánh tay rô-bốt, quả bóng mini hay búp bê… được sắp xếp tỉ mỉ để tạo nên lớp vảy sần sùi và hoa văn tự nhiên.
“Lượng rác thải khổng lồ mà chúng ta tạo ra vẫn luôn tồn tại, chỉ là khuất khỏi tầm mắt. Qua tác phẩm của mình, tôi muốn khiến vấn đề ‘vô hình’ này trở nên to lớn đến mức không thể phớt lờ - để người xem phải dừng lại và suy ngẫm,” Fuji Hiroshi chia sẻ.
Triển lãm cũng dành một khu vực tương tác mang tên “Hành động nhỏ, Thay đổi lớn”, nơi trẻ em được tự tay sáng tạo ra những tác phẩm nghệ thuật nhỏ từ đồ chơi phế thải và rác thải nhựa đã qua sử dụng. Hoạt động này giúp các em tiếp cận khái niệm tái chế một cách trực quan, vui tươi, đồng thời biến nhận thức thành hành động thực tế.
Thông điệp của “Kỷ nguyên Nhựa” gắn liền với triết lý “Mottainai” trong văn hóa Nhật Bản - trân trọng từng vật dụng, tránh lãng phí và tìm cách tái sử dụng. Đây là lời nhắc nhở đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam mỗi năm thải ra khoảng 1,8 triệu tấn rác nhựa, nhưng chỉ 27% được tái chế.
“Kỷ nguyên Nhựa” không chỉ đưa người xem vào một thế giới nghệ thuật đầy màu sắc, mà còn gửi gắm lời cảnh báo mạnh mẽ về tác động lâu dài của rác thải nhựa. Từ những món đồ chơi tưởng chừng vô giá trị, Fuji Hiroshi đã tạo nên các tác phẩm khổng lồ, biến rác thải thành biểu tượng sống động cho sức sáng tạo và ý thức bảo vệ môi trường.
Triển lãm cho thấy nhựa không nhất thiết phải kết thúc vòng đời trong bãi rác. Khi được nhìn bằng con mắt sáng tạo và trách nhiệm, chúng có thể bắt đầu một hành trình mới mang lại giá trị thẩm mỹ và truyền cảm hứng thay đổi thói quen tiêu dùng. Thông điệp mà triển lãm để lại rất rõ ràng: mỗi người đều có thể góp phần giảm thiểu rác thải, và mọi hành động dù nhỏ cũng có sức lan tỏa nếu chúng ta bắt đầu từ hôm nay.
